López homenaxea a don Paco

Non foron os libros, foi Paco del Riego

De esquerda a dereita, Álváro Cunqueiro, Manuel Rodrigues Lapa, Fernández del Riego e Sebastián Martínez-Risco.


Ramón Loureiro, que vai camiño de converterse no mellor articulista que dan ao prelo agora mesmo os xornais galegos, publicou o domingo pasado en La Voz de Galicia un excelente artigo titulado O Vello Reino no que, sen a follarada seca nin a retórica atorrante que caracteriza a maior parte dos santóns do actual columnismo galego, rememora un importante aspecto das personalidades de Álvaro Cunqueiro e Francisco Fernández del Riego.
Conta Ramón a experiencia persoal que viviu na casa da praza maior de Mondoñedo, “na que Cunqueiro escribiu os seus mellores libros (o Merlín, As crónicas do Sochantre, o Sinbad..”, falando con Carmiña, a irmá do escritor, en compañía do bispo Sánchez Monge e Alicia Tella-Villamarín, “a tan querida bibliotecaria mindoniense, que coidou de Carmiña fielmente ata os seus últimos momentos”.
A irmá de Cunqueiro faloulles das “penurias sen límite dunha postguerra na que Álvaro Cunqueiro sufriu de xeito terrible, mentres non tiña outras portas abertas que as da súa cidade, feita de soños antes que de pedra”.
–Aquilo foi tremendo, tremendo, lembra Ramón Loureiro que repetía ela.
E, por romper aquela tristeza, díxolle:
–Salvárono os libros.
–¿Os libros...? Non, non foron os libros. Foi Paco del Riego, retrucou Carmiña Cunqueiro.
Sei ben o que lle quería decir a irmá do escritor a Ramón Loureiro porque sobre iso faloume a min de vagar o patriarca das letras galegas que acaba de deixarnos orfos. Algún día quizais volverei con detalle sobre este particular. Mentres tanto, agradézolle a Loureiro a preciosísima peza xornalística que nos brindou o domingo, sen dúbida o mellor artigo que lin ata agora glosando, en contadas palabras, a figura de Don Paco.

Don Paco

Finou Fernández del Riego cinco semanas antes de que cumprira 98 anos. Xa non poderei volver a fumar puros con el nin beber Terras Gauda e tomar unha copa de Ballantines. Durante máis dun ano estiven indo comer con el á súa casa de Vigo case todos os xoves, e foi unha das experiencias máis interesantes e divertidas da miña vida. Don Paco era, antes de todo, unha excelente persoa coa que daba gusto falar e pasar o tempo. Para min, por riba da súa enorme personalidade de galeguista e intelixentísimo dinamizador cultural, estaba a súa figura de home de ben, entrañábel e xeneroso que non esquencerei nunca. Había poucos coma el. Francisco Fernández del Riego déixanos abondo máis sós do que estabamos antes de que marchara cara o seu reencontro con Álvaro Cunqueiro. Seguro que a estas horas xa están os dous –con Xosé María Castroviejo de testemuña– lembrando a inesquencíbel viaxe que fixeron xuntos á Gran Bretaña.

Fórmula atraco

En Galicia está empezando a suicidarse a xente por falta de cartos (ocorreu en Lalín e acaba de pasar en Ourense). En Londres hai quen se pasea pola rúa con xoias e reloxos que custan corenta millóns das antigas pesetas. Non fai falta ir ao terceiro mundo para atopar enormísimas desigualdades.
A Bernie Ecclestone, propietario dos dereitos comerciais da Fórmula 1, e á súa acompañante, a brasileira Fabiana Flosi, catro ladróns roubáronlles xoias e reloxos por valor de 240.000 euros cando se dispoñían a entrar na sede da súa empresa en Londres. Con tanto parné enriba do corpo vai calquera a traballar, aínda que teña 80 anos, como é o caso de Ecclestone.

EXCLUSIVA: Temos o discurso que ía pronunciar Santiago Rey na entrega do Fernández Latorre a Ferrín

Xa sei que non mo van crer, pero contoume un paxariño que Santiago Rey adaptou a célebre marcha de Los muchachos peronistas para dedicarlla a Xosé Luís Méndez Ferrín no cortesano acto de entrega do Premio Fernández Latorre. Segundo me dín, a última hora, mostroulle as ripiosas estrofas a Xosé María Castellanos que se limitou a espetarlle: “Pero home, a onde vas ti con esa trangallada. Pronuncia un discurso como é debido”. Parece que lle fixo caso só en parte. O texto apócrifo é o seguinte:

Os rapaces galeguistas
todos xuntos trunfaremos
e coma sempre daremos
un grito de corazón
¡Viva Ferrín! ¡Viva Ferrín!

Por ese gran galego
que soubo conquistar
a gran masa do pobo
combatendo o capital

Ferrín, Ferrín, qué grande sos
Mi general cuánto valés
Ferrín, Ferrín, gran conductor
sos el primer trabajador.

Imitemos o exemplo
dese varón galaéceo
e seguindo o seu camiño
gritemos de corazón
¡Viva Ferrín! ¡Viva Ferrín!

Porque a Galicia grande
coa que Castelao soñou
é a realidade efectiva
que debemos a Ferrín.

Ferrín, Ferrín, qué grande sos
Mi general cuánto valés
Ferrín, Ferrín, gran conductor
sos el primer trabajador.

Logo de liberar
toda a economía
gritamos soberanía
con fundamento e razón
¡Viva Ferrín! ¡Viva Ferrín!

Porque as illas Sisargas
e todo o Val do Miñor
son netamente galegos
aínda que nos digan que non.

Ferrín, Ferrín, qué grande sos
Mi general cuánto valés
Ferrín, Ferrín, gran conductor
sos el primer trabajador.

O pobo está reclamando
con angustia e con razón
que lle voten axiña
a nova Constitución
¡Viva Ferrín! ¡Viva Ferrín!

Cos principios sociais
que Ferrín estabreceu
o pobo enteiro está unido
e grita de corazón
¡Viva Ferrín! ¡Viva Ferrín!

Por ese gran galaéceo
que traballa sen parar,
para que reine no pobo
o amor e a igualdade.

Ferrín, Ferrín, qué grande sos
Mi general cuánto valés
Ferrín, Ferrín, gran conductor
sos el primer trabajador.

Porque sabe que os oligarcas
e o capital estranxeiro
están tramando de novo
a contra-Revolución.

Ferrín, Ferrín, qué grande sos
Mi general cuánto valés
Ferrín, Ferrín, gran conductor
sos el primer trabajador.

Os asasinos de agora
inimigos e traidores
contra os traballadores
organizan a traizón
¡Viva Ferrín! ¡Viva Ferrín!

Porque o estranxeiro agarda
que cando caia Ferrín
outra vez el será o dono
de toda a nosa nación.

Ferrín, Ferrín, qué grande sos
Mi general cuánto valés
Ferrín, Ferrín, gran conductor
sos el primer trabajador.

Antes de nos facer escravos
a oligarquía derrotada
darémoslles a patada
sen ningunha compasión
¡Viva Ferrín! ¡Viva Ferrín!

Por iso se xunta o pobo
na praza principal
¡para darlle vivas ao seu Xefe
que xa é groria nacional!

Ferrín, Ferrín, qué grande sos
Mi general cuánto valés
Ferrín, Ferrín, gran conductor
sos el primer trabajador.

Caso Freixanes

Sen comentarios.

O Papa de uniforme

Non pensaba escribir nada sobre a recente visita do Papa. Parecíame un tema lonxano, case alleo, ata superfluo. A magnífica interpretación gráfica que me manda o xenial López faime cambiar de opinión. Efectivamente, Benedito XVI a penas viu en Santiago máis xente ca que ía de uniforme.
Os altos dirixentes da Igrexa Católica deberían tomar nota e reflexionar sobre a onde queren ir. A visita do Papa a Santiago foi una mostra moi expresiva do excesivo amor que actualmente profesa o Vaticano aos poderes terrenais. Pompa, elitismo, aillamento afogante dentro dos aparatos securitarios. O Papa non parecía un peregrino. Parecía Franco camiño de Meirás. ¿E querían así que houbese moitos crentes celebrando a súa chegada? Non sei se Cristo volvería a coller o látigo como cando botou os mercaderes do templo.

Un respiro

Non se preocupen. Aínda estou vivo. Dígoo porque algún amigo –e, se cadra, non tanto– xa se preocuparon por saberen por que teño o meu blog un bocadiño abandonado. Entre outras razóns, porque acabo de pasar case u mes na Bretaña francesa e volvín algo disminuiído. Que queren que lles diga, a min a Bretaña e os bretóns, ou a Toscana e os toscanos, sempre me acaban parecendo galegos exercentes e rematan producíndome envexa. Aínda que só fose pola maneira que tiveron –e teñen– de conservaren o seu patrimonio artístico e monumental con orgullo e paixón.
Un día destes, se cadra, volverei a darlles o coñazo coas miñas entelequias.
Saudiños.

Ouriños verdes

Hai urxencias que a próstata non perdoa, vístase un de verde ou de colorado. O da foto pillárono nas patacas, ou sexa, vertendo augas coma calquera humano e sen importarlle a ordenación legal vixente, que ata prevé multas para estes casos. Por que será que a fisioloxía iguala tanto aos de Laíño cos de Lestrove e aos de Troia cos de Heracles? Só lle faltou alguén que lle cantase: Ouriños veñen, ouriños veñen, ouriños veñen e van...

Anda que ti

Non hai como ter prensa libre (unha ilusión) para ver a realidade reflexada nos xornais. Os trapos sucios dos medios de comunicación rara vez saían antes á luz do sol. Xa se sabe, os cans non comen carne de can. Pero agora algo é distinto. Hoxe La Voz de Galicia informa de que houbo un novo peche dos traballadores de A Nosa Terra, esta vez na sede de Xornal de Galicia, que tamén é propiedade de Xacinto Rey, e Xornal de Galicia conta que os empregados de La Voz de Galicia denuncian o intento do diario de recortar salarios e dereitos. Empeza a ser como cando eramos cativos: ti es parvo, pois anda que ti.

Inmunda escoria en Madrid

Como sei que me len a diario en Madrid, permítome lembrarlles aos meus amigos da caipial que Ricardo Gurriarán presenta este xoves, 7 de outubro, o seu libro Inmunda escoria, ás sete e media da tarde, en Blanquerna Centre Cultural, que está en Alcalá, 44.
Xuntamente co autor, falarán Xosé María Calviño, Ezequiel Méndez e Fermín Bouza.

Un tal Gómez

Seguín onte con moito interese as eleccións internas que levaron a Tomás Gómez a desempeñar un rol importantísimo para a futura socialdemocracia española e que, sen dúbida, conducen a Zapatero á derradeira fase da súa agonía política. Sen que me fose nada persoal na lide, alegreime enormemente polo resultado favorábel que logrou o ex alcade de Parla (Madrid), polo que significa de política apegada aos feitos reais, á militancia política básica e e ás maneiras sinxelas e directas de abordar a realidade, moi lonxe da política de pasarela e entreguismo cara a que viraron Zapatero e os seus magníficos e magníficas nos últimos tempos.
Non hai máis ca ver como viste, como fala e como se comporta en xeral Tomás Gómez para decatarse de que empezaron a rematar no PSOE o nefasto look Vogue e a filosofía da rúa Serrano que estivo probablemente a piques de devolver o partido de Pablo Iglesias a outros cen anos de vacacións. A min paréceme, neste sentido, que Gómez é a gran esperanza da socialdemocracia española, o líder que pode mandar a Zapatero aos cuarteis de inverno nos que debe rematar a súa incomprensíbel e perniciosa deriva neoliberal e a insultante falta de escrúpulos e de coherencia que mostrou dende que o mundo entrou en crise.
Non sei se Gómez logrará desprazar á dereitista Esperanza Aguirre da presidencia do goberno autónomo madrileño, pero sería bo que o fixese. Entre outras cousas, para que puidese ser o sucesor que Zapatero non precisa, pero si necesita e moito a sociedade española. Zapatero empezou sendo un Gómez calquera e rematou parecéndose a Sarkossy e a Berlusconi. A min Tomás Gómez lémbrame máis a Tierno Galván, a Mitterand ou mesmo a Olof Palme. Que teña unha boa viaxe de ida, e que Zapatero saiba facer como debe a súa de volta (a ningures seguramente). E que leve con el a Xosé Blanco e a Alfredo Pérez Rubalcaba.

Unha felación case nula

Un lapsus teno calquera. Mesmo se se é ex ministra de Xustiza e eurodeputada francesa, pero o que acaba de cometer Rachida Dati, falando en Canal+ de Francia, é dos que erguen o sorriso ata as orellas. Tratando de expresar as súas ideas sobre unha hipotética "rendabilidade financeira excesiva" das empresas, referiuse a "cando se pide un 20 ou un 25 por cento cunha felación case nula".
Parece ser que quixo dicir "cunha inflación case nula". ¿En que estaría pensando? Non sería en José María Aznar, co que foi relacionada sentimentalmente algunha vez, ata o punto de dicirse que podía ser o pai do seu fillo. O caso é que a faelatio de Rachida Dati está dando moito que falar, e non só en París.
Premer aquí para ver o video.

Todos á folga

A piques de iniciar unha das miñas desexadas outonías na Bretaña francesa, pedín vez nun concesionario de coches en Santiago para que me revisen o sistema de calefacción do meu automóvil. Isto sucedeu a semana pasada, e déronme cita para o mércores 29 de setembro. Hoxe pola mañá chamáronme para mudarme a quenda. “Non imos poder atendelo o mércores porque é día de folga”, dixéronme a modo de xustificación.
Non faltaba máis. Alegreime enormemente. É un bo síntoma. Algo está a moverse nesta España que empezaron a podrecer Zapatero e o capitalismo salvaxe. Nunca coma agora foi tan necesario que vaiamos ás barricadas e aos parapetos contra unha reforma laboral e social perpetrada contra aos traballadores por unha socialdemocracia que goberna só para os ricos e para os explotadores. Ou sexa, para os de sempre. E coma sempre.

O descambiado dos ricos

Xa o dí ata o xornal máis da corda de Zapatero, Público, que hoxe titula a súa primeira a cinco columnas con esta frase: “El Gobierno pide calderilla a las rentas altas”. A nova tributación será do 44 por cento para os que cobren máis de 120.000 euros e do 45 por cento para os salarios que pasen de 175.000 euros. Os que gañan 150.000 só pagarán arredor de 25 euros máis ao mes. Como di o dircetor do citado xornal, Xesús Maraña, “los ricos temblarán (de risa)”.

Socialistas de Milton Friedman

Os socialdemócratas españois andan alporizadamente defendendo a reforma laboral imposta por Zapatero dicindo, entre outras trapalladas indignas de recibo, que hai que navegar seguindo o vento do sistema. Algúns, coma o egrexio escritor Perozo, intelectual orgánico onde os haxa, ata chega a confesar que quen goberna non son os gobernantes propiamente ditos senón os poderes fácticos, a banca, as multinacionais, a globalización, etc. Coido que son maneiras de botar a pelota fóra do campo de xogo. Quen firma no BOE non son os presidentes do Santander ou do Bilbao senón o presidente do Goberno, os seus ministros e as súas monequiñas (Frankfurter Allgemeine Zeitung dixit).
Debería caerlles a cara de vergonza á maior parte destes turiferarios se lesen hoxe Le Monde, xonal no que se informa de que Martine Aubry, alcaldesa de Lille e primeira secretaria do Partido Socialista Francés, sostén que a xubilación dos franceses aos 60 anos aínda non está morta. Respecto á nova manifestación contra a reforma que está tratando de impoñer Sarkossy, a de atrasar a xubilación ata os 62 anos, que vai ter lugar o 23 de outubro, Martine Aubry manifestou que chama “a todos para mañá, podemos facer que recúen o presidente da República e o goberno e atopar o camiño dunha República sa, xusta e que prepare o porvir”. Nada que ver coas mensaxes dos autochamados socialistas españois, absolutamente alienados polo seu entreguismo incondicional aos intereses do capital e da globalización dereitizante. Nunca puido soñar Milton Friedman que os herdeiros españois da Segunda Internacional ían rematar sendo os mellores intérpretes das súas ideas.
O liberal conservador Sarkossy confórmase con retrasar a idade de xubilación dende os 60 anos actuais en Francia aos 62. O socialdemócrata Zapatero quere ampliala ata os 67 en España. Empeza un a non entender o que está a pasar. ¿Será o mundo ao revés?

O haiga de Méndez

Ducias e ducias dos traballadores da entidade bancaria resultande da fusión de Caixa Galicia e Caixanova perderán dentro de poco os sus postos de traballo. Tamén o perdeu o ata agora director xeral de Caixa Galicia, Xosé Luís Méndez, que decidiu xubilarse o 11 desde mes, data na que cumpriu 65 anos. Non son, porén, os dous casos fariña do mesmo fardel.
En realidade, a Méndez non o mandaron para casa como van mandar os que lles van sobrar no cadro de personal da nova caixa de aforros galega. Agora preside a Fundación Caixa Galicia-Claudio Sanmartín, con dereito –entre outras cousas– a ser transportado por un chófer no luxosísimo Audi A8W12-4, que se ve na fotografía, e con vista gorda para aparcar nas zonas prohibidas, como cando viaxa a Santiago e aparca diantre do edificio de Correos (ver a mesma foto).
O tal bólido é o automóvil máis luxoso, grande e potente da famosa marca alemana. Unha berlina de representación propia de xefes de Estado. Doce cilindros con 450 cabalos (6.299 c.c.) de potencia que lle permiten correr a 250 quilómetros por hora sen ningunha dificultade. Iso si, a costa de consumir máis de 15 litros de gasolina cada 100 quilómetros. Se algún dos traballadores que van botar da nova Caixa quere comprar un igual, xa non lle quedan anos para xuntar o prezo mínimo de 130.000 euros que hai que pagar por este coche.
Aínda en época de crise, hai xubilados e xubilados. Parados e parados. Despedidos e despedidos. É o capitalismo da nosa época.

Non lle pidais diñeiro a un banqueiro

Retirouse (só a medias) o director xeral de Caixa Galicia, Xosé Luís Méndez, e, namais facelo, o primeiro que fixo foi comprar varios billetes de lotería e pronunciar unha frase cargada de sentido: “Non lle pidais diñeiro a un banqueiro”. Parece unha suxestiva metáfora dos tempos que corren.

A política dos Pinochos

Xa non é só no campo da política social e económica internas senón tamén na súa política exterior e, moi particularmente nas relacións europeas. O presidente do goberno español, Xosé Luis Rodríguez Zapatero, parece cada vez máis un líder en declive que camiña cara o esquecemento total dos principios que inicialmente inspiraron a súa ideoloxía a e a súa forma de gobernar. O apoio practicamente incondicional que onte lle prestou en Bruxelas ao presidente francés, Nicolas Sarkossy, pola expulsión de xitanos rumanos, roza preocupantemente a desvergonza dun gobernante socialista.
Zapatero adoptou unha postura totalmente contraria á que sosteñen os socialistas franceses, que coinciden máis ou menos co que dixo da política de Sarkossy a vicepresidenta da Comisión Europea e presidenta da Comisión de Xustiza, a luxemburguesa Vivianne Reding, sobre a expulsión de xitanos manifestándose preocupada persoalmente “polas circunstancias que dan a impresión de que hai persoas que son expulsadas dun Estado membro xusto porque pertenecen a unha minoría étnica”,  e pensando que “Europa non sería nunca máis testemuña deste de tipo situación despois da Segunda Guerra Mundial”.
A dependencia de Zapatero respecto a Sarkossy, a quen lle debe favores non só na política antiterrorista relacionada con Eta, senón tamén no que se refire á súa pertenencia ao G20, por exemplo, é sobradamente coñecida, pero non abonda para comprender o aplauso que lle acaba de dedicar o presidente español a un dos comportamentos institucionais europeos máis preocupantes en suposta xenofobia gobernamental. O líder socialista español colocouse, neste campo, máis preto de Berlusconi e de Sarkossy que de calquera figura do socialismo europeo. Se Xosé María Aznar tivo a súa foto dos Azores, Zapatero xa ten a súa escena de sofá coa dereita europea. Sarkossy busca coa súa polémica política xenófoba roubarlle votos á extrema dereita de Le Pen. ¿Que é o que pensa Zapatero que vai gañar acercándose a ela?
Parece ser que entre o presidente francés e o español hai actualmente unha empatía particular. Se cadra é porque os dous son especialistas en contar a cara das cousas que máis lles conveñen. Un exemplo: Sarkosy dixo o xoves pasado en Bruxelas que falara longamente con Angela Merkel e que a chanceleira alemana lle indicara “a súa vontade de proceder nas próximas semanas á evacuación de campos”. Só poucas horas máis tarde, Berlín deuse presa en difundir unha declaración desmentindo categoricamente ao presidente francés con estas palabras: “A chanceleira Merkel non falou, nin a raíz do Consello Europeo nin en entrevistas á marxe do Consello, co presidente francés Sarkossy de pretendidos campos de xitanos en Alemania, e, en ningún caso, da súa evacuación”.
¿A quen lle está medrando a prominencia da cara, coma Pinocho, en París e en Madrid?

Gratis e non amore

Unha festa familiar alonxoume de Santiago o sábado pasado. Perdín, polo tanto, o directo do concerto de Carlos Núñez-Paddy Moloney-The Chieftains. Á miña volta, o domingo pola noite, vin e escoitei o diferido que emitiu a TVG e quedei admiradísimo. Aquilo era a música, a arte, Galicia e o mundo. Tanto me asombrou que estiven a piques de escribir aquí, aquela mesma noite, que por fin había algo da Xunta de Galicia que podía aplaudir ata romperme os dedos. Isto é o que ten que facer un goberno galego que se preze: organizar un concerto tan bo coma este, ofrecelo gratis e difundilo debidamente pola televisión pública.
Menos mal que non caín na tentación. Quizais foi un sexto sentido o que me fixo reaccionar inconscientemente como se todo o que vira e oíra fose demasiado bonito para ser certo. Efectivamente e segundo leo hoxe en La Voz de Galicia, os da Xunta, os do Xacobeo ou os que fosen cagárona coma case sempre, ata o extremo de estaren a piques de fare un casino de campionato. ¿Por que será que nunca podemos facer nada rematadamente ben?
Di Nacho Mirás nas páxinas do citado xornal que “en el concierto que Carlos Núñez, la Sinfónica de Galicia y The Chiftains protagonizaron la noche del sábado en el Obradoiro –un espacio que pertenece a la Humanidad– sobraba el generoso acotado VIP al que sólo se podía acceder por invitación”,  e que habería que reformar “el sistema de castas en las convocatorias que se presentan como gratuítas”. Debeu ser moi gorda a cousa para que un periódico que exerce habitualmente de botafumeiro do goberno de turno –sempre que non estea encabezado por Zapatero– arremeta como arremete contra o abuso de poder dos que organizaron un concerto que se presentou como gratis e para o público.