Frechazo?

Foto: Rosa Veiga


Reparen no cruzamento de miradas que se se produce entre a actriz Maribel Verdú e Anxo Quintana. Acaba de ocorrer en Ourense. Onde os ollos non pasean, o corazón non se recrea (refraneiro). A firmeza das miradas anuncia a fixeza dos principios. Moitas veces a alma abanéase cos ollos (Erasmo). Os ollos son mediadores do pecado (adaxio hebreo). Entender cos ollos é un atributo da fina sutileza do amor (Shakespeare). Cando me miras, mátasme... e se non me miras, máis. Son puñais que me cravas e mos volves a sacar (Manuel Machado).
Miradas, olladas... Embrasser d'un coup d'oeil. A vida segue

Botarates

Debe ser porque se aproxima un período electoral, pero o caso é que a vida política oficial de Galicia vai camiño de converterse nun patio de veciñanza mal levada. Touriño acaba de dicirlle a Núñez Feixóo que será un botarate se non recorre aos tribunais se tén a certeza de que se cometeu algunha irregularidade na adxudicación da autovía do Barbanza ou se, no caso contrario, non pide desculpas. "Teriamos á fronte da oposición a un auténtico botarate", foi a frase que pronunciou o presidente da Xunta.
A min non me disgusta que os políticos recorran á linguaxe sinxela da rúa para intercambiaren toxos e frores de vez en cando. Botarate é unha palabra coa que se podía compoñer un endecasílabo –non é a única, claro– e a súa sonoridade, aínda que algo redundante, tén o su aquel. Tampouco está mal de significado: persoa alborotada e de pouco xuízo. A súa orixe no verbo botar, dende a súa acepción de saltar, dalle dinamismo. Ou sexa, unha palabra desas que se poden botar –agora no sentido de lanzar ou arrebolar– ao morro de quen queira o arrebolante poñer a caldo. Dirá o lector que é algo tabernaria e ata badoca e se cadra leva razón, pero non sempre han ser tan politicamente correctos os nosos Winston Churchill. Ou si?
O que a min me sorprende é que a máxima autoridade galega lle diga ao líder da oposición que saia correndo cara o xulgado de garda se pensa que a conselleira Caride ou el cometeron algo supostamente ilícito ou delictuoso, e que non se aplique a si mesmo o siloxismo en bárbara. Touriño di que se sente calumniado e inxuriado por Alberto Núñez Feixóo. A calumnia e a inxuria seguen a ser un delictos na lexislación penal vixente. ¿Por que non acode el ao xulgado para denunciar os supostos delictos cometidos polo líder da oposición? Convida a que vaia Feixóo e non toma el a mesma medicina. ¿Por que?
O Código Penal Español de 1995, no seu artigo 205, define a calumnia como a "imputación dun delicto feita con coñecemento da súa falsidade ou con temerario desprezo cara a verdade". Tres artigos máis adiante, no 208, define a inxuria como "acción ou expresión que lesionan a dignidade de outra persoa, menoscabando a súa fama ou atentando contra a súa estimación". As calumias e as inxurias que sexan feitas con publicidade –estamos no caso de Feixóo e de Touriño– verán incrementadas as penas, segundo estabrecen os artigos 206 e 209 do Código Penal. E non estamos a falar de lilainas, pois o delicto de calumnia pode chegar a ter pena de ata dous anos de prisión e o de inxurias de ata 14 meses.
En resume, que de algo e de calquera maneira teñen que falar os políticos cando aventan propaganda electoral. Non lles abonda con facer promesas. Tamén precisan botar man das navallas dialécticas. Por certo, as mellores xa se saben cales son: as de Taramundi. Todo consiste en que non chegue o sangue ao Sar, que baixa moi contaminado cando pasa polo Instrumento.

Günter Grass galego

Intere-
sante,
moi in-
teresan-
te, o que dixo Marcos Valcácel, no seu propio blog As uvas na solaina, a respecto da revista Teima, da que se están cumprindo trinta anos da súa aparición. Confesa o escritor nacionalista que en 1977, militando na AN-PG, na UPG, en ERGA, no Frente Cutural da AN-PG, na Asociación Culrural O Eixo, na Auriense e no Cineclube Padre Feijóo –¡vaia carreira!–, foille encargado pola UPG, a través de Bieito Iglesias, facer un estudio a fondo do semanario que dirixía Ánxel Vence e que el mercaba daquela e coleccionaba, e aínda garda agora.
“Tratábase de demostrar –di Valcárcel– que era unha revisa ó servizo do españolismo e do que daquela chamabamos seudogaleguismo (PSG, APG, etc.)”. Engade o escritor e profesor que fixo o traballo “con xeito” e conclúe que “Teima non informaba da vida do que logo foi o Bloque (porque os seus dirixentes se negaban a ser entrevistados) e tiña unha liña prexuizosa contra o mesmo”.
Entre outros argumentos contra Teima sostén Valcárcel que “estaba o seu tratamento dos sucesos de Xove, o apoio a Ferrín con entrevistas (cando nacía a UPG-LP, escindida da UPG), a entrevista a Carlos Velo, que tamén falaba disto, etc.”. O ex censor di que fala de memoria porque non gardou copia do informe, e que “pouco despois fixera outro semellante para recomendar que a militancia nacionalista non lera 'El Viejo Topo' porque desanimaba os mozos con artigos sobre a ‘crise da militancia’ e outros antinacionalistas" (sic).
Sostén Valcárcel tamén que “daquela non coñecía a moitos dos promotores de Teima que co tempo foron tamén amigos meus; agardo que me perdoen este ‘traballiño inquisitorial’ que, supoño, non tivo influencia ningunha nas decisións da UPG, que xa acordara daquela (etapa Elvira Souto) boicotear totalmente aquela revista”.
Joder, tardei trinta anos en porlle nomes e apelidos aos que me “censuraban” daquela, porque algo me tocaría por ser un dos redactores de Teima que informou do de Xove, por exemplo. Salvando as distancias, que son moitas en todos os sentidos, Marcos Valcácel acaba de converterse no Günter Grass galego. De aí ao Nobel só hai un Miño.

Caso Madeleine: o seu tío refuta a Policía

Olegário Sousa,
policía cesado.


Lonxe de resolverse, o misterio da desaparición da nena inglesa Madeleine MacCann cada vez se enreda máis. A Policía portuguesa parece disposta a alimentar unha auténtica serie de novela negra filtrando continuamente informacións, mesmo contraditorias, que hoxe apuntan a que a cativa podería estar enterrada na igrexa da Praia da Luz, mañá din que foi botada ao mar dende o iate dun británico e, para dendoutro día, especulan con que puido ser queimado o seu corpo nun dos moitos crematorios ilegais que hai na zona ou mesmo na parte de España que limita co Algarve.
Foi tanta a maré interna que orixinou o caso que Olegário Sousa, o policía que fora designado para exercer a portavocía oficial das investigacións levadas a cabo en Portugal –por ter boa presenza, falar inglés e colocar ben as palabras– tivo que abandoar o posto queixoso de que constantemente estaba sendo ponteado polos dirixentes da investigación policial mediante filtracións interesadas á prensa portuguesa.
Paralelamente, medios británicos volveron a retomar as sospeitas que recaen contra o coordinador da Policía Judiciaria en Portimao, Gonçalo Amaral, que foi investigado por supostos malos tratos á portuguesa Leonor Cipriano durante a investigación que se levou a cabo sobre a desaparición da súa filla Joana, ocorrida tamén no Algarve hai poucos meses.
Para que o misterio se complique máis o semanario lisboeta Expresso publica hoxe unha entrevista con John MacCann, irmán do pai de Madeleine, na que refuta as teorías nas que sustenta a Policía Judiciaria todas as súas sospeitas. Di que o grupo de nove persoas que participou, co seu irmán Gerry e coa súa cuñada Kate, na cea que tivo lugar restaurante As Tapas o día da deaparición non beberon máis de "catro ou cinco botellas de viño", e non as 14 que foron filtradas á prensa.
Tamén nega que a familia de Maddie telefonara antes á cadea de televisión Sky News que á Policía. Segundo el, a Garda Nacional Republicana foi inmediatamente contactada, e só foi despois cando a súa irmá Patricia MaCann decidíu telefonar a Sky. John MaCann dá por certo que Gerry non tén ningún interese político, como se tén informado, e que foi el o que o puxo en contacto co primeiro ministro britanico, Gordon Brown. Revela igualmente que o diario de Kate, que está en poder da Policía, foi escrito por recomendación dun psiquiatra despois da desaparición da cativa.
Paga a pena botarlle unha ollada a estas declaracións. Pódense ver premendo aquí.

Nicole Neumann é agora La Hermana de Geraldine

Nicole Neumann cumpríu a medias. Segundo contan nun video os do Movimiento Ponete en Bolas Nicole, rebautizado agora como Movimiento Ponete en Bolas Hermana de Geraldine, o domingo pola noite recibiron unha caixa "de los allegados de su entorno" (da sex simbol se entende) que contiña roupa interior e unha carta explicando que ela cumprira as esixencias que lle plantexaron hai unha semana.
Logo dunha longa e dura discusión, os do Movimiento concluíron que Nicole cumprira literalmente no canto de quitarse a roupa e tomaron "como proba disto a entrega da súa roupa interior certificada por escribano público e posterior recoñecemento organoléptico a cargo do chucho (o can supostamente secuestrado)", que foi inmediatamente posto en liberdade.
Porén, o MPBN considerou que a promesa non foi cumprida "porque non se realizou seguindo o espírito do prometido, manténdose polo tanto unha deuda moral coa sociedade toda", polo que o Movemento condenou a Nicole "a ser nomeada de agora en diante e sempre que se mencione o seu nome como a Irmá de Geraldine".
Como consecuencia de todo isto, o Movimiento Ponete en Bolas Nicole cambiou de nome e pasou a chamarse Movimiento Ponete en Bolas Hermana de Geraldine. As prendas de roupa interior que foron entregadas como proba serán subastadas con outros obxectos do agora deominado MPBHG e todo o que se recaude será entregado á Sociedade Protectora de Animais.
Algo é algo.

¡Ponete ya, Nicole!

A emoción Nicole Neu-
mann está subindo. Logo de "arduas negociacións con el entorno", como din os de Movimiento Ponete en Bolas Nicole, aprazouse en 24 horas máis o ultimamtum para que a modelo cumpra a súa promesa de espirse en Buenos Aires.
Os promotores do MPBN sosteñen que se adiou o prazo a petición da sex simbol e que eles accederon. "¡Pero nin un minuto más!", segundo manifestaron. Desenlace, pois, o domingo.

¿Espirase hoxe Nicole Neumann?

¿Poñerase hoxe "en bolas" a sex simbol arxentina Nicole Neumann? Este sábado remata o prazo que lle deu un recente e ex profesamente creado Movimiento Ponete en Bolas Nicole (MPBN) mediante a difusión dun video no que a ameazaron con matar a Pichicho, un dos seus cans, se non se mostra espida tal e como estaba previsto que o fixera o pasado 29 de agosto para apoiar unha manifestación que tivo lugar en Buenos Aires contra a industria peleteira.
Ese día, a citada modelo non se atreveu finalmente a comparecer na manifa porque había moita xente e pedíulle ao condutor que a transportaba que dera media volta para desaparecer do lugar. Un grupo de veciños decidíu crear o MPBN e dirixirlle a Nicole esta mensaxe: "Cumplí tu promesa. Tenés hasta el 15 de septiembre para lograrlo. Si no, nos quedamos con este chucho, que creo que conocés, como seguro de vida. Es fácil lo que te pedimos: te sacás la ropa, te devolvemos el perro y todos contentos. Ahora, si no querés acceder, te lo hacemos abrigo para el frío".
A ver que fai hoxe Nicole. Estaremos ao quite.

Ana Kiro

Tocoume entrevistar esta semana a Ana Kiro para A Nosa Terra, e foi unha bonita experiencia. En menos de media hora de conversación, respondeume sen titubear a 26 preguntas e non tiven que poñerme a suar para escoller un titular entre as súas frases. Falamos na linguaxe limpa e sinxela da rúa, e as palabras fluíron sen buscalas. Como se foran auga pura dunha fonte de Arzúa ou da Pontenova.
Só polo mérito de levar moitas décadas no oficio, entrevistei a centos de pesroas das máis diferentes profesións e pelaxes políticas e culturais. Pareceralles raro, pero foi a de Ana Kiro unha das entrevistas que máis me gustou persoalmente. Quizais só comparábel ás moitas que lle fixen a Camilo José Cela, a Jorge Luis Borges ou a Jorge Amado pola proximidade e a sinceridade das persoas entrevistadas. E iso que con Ana nunca cruzara antes unha soa palabra.
Gustoume dela ese xeito que tén de vivir á súa maneira, e non o digo só porque viva co seu home, rodeada de cans, nun outeiro de Mera dende o que se pode mirar e admirar toda a bahía e a cidade da Coruña. Deume envexa porque ela tén nove cans e eu só teño dous, pero gáñolle por goleada en número de gatos. Admiroume a súa maneira de agarrar a vaca polos cornos sen medo a saír corneada. Sen dúbida é unha muller valente que non aforra o agarimo nin a benevolencia. Quizais tardei demasiado tempo en coñecela. A mágoa é que non me gusten as súas cancións nin a súa arte como me poden gustar as de Amalia Rodrigues, poño por caso.
A Ana Kiro vanlle facer unha homenaxe este sábado en Mera. ¡Saúde e sorte, señora!

Caso Madeleine, misterio sen resolver

Na foto grande, Gonçalo Amaral. Á esquerda, Robert Murat. Na outra foto, Gerry MacCann cos seus fillos no Algarbe, nunha escea na que tamén aparece o suposto policía que pode parecer que os vixía.











O caso da nena inglesa Madeleine McCann, desaparecida en Portugal o 3 de maio, rematará converténdose nun tema de cine negro. De feito, xa hai quen está traballando nesa dirección coa lectura diaria de dous blogs que resultan contraditorios nas súas hipóteses, pero que sen dúbida son complementarios (www.master-of-fate.spaces.live.com/blog/ e www.escepticismocriminologico.blogspot.com).
Manexando algúns datos reais, o primeiro sostén a desacougante teoría de que os pais de Maddie, Kate e Guerry MacCann, están sendo vítimas dunha conspiración montada por determinados elementos da Policia Judiciaria portuguesa para facerlles "comer o marrón" de que foron eles os que causaron involuntariamente a morte da pequena e fixeron logo desparecer o cadáver. O autor deste blog, que escribe nun español cheo de xiros e vocabulario latinoamericanos que poden proceder de México pero tamén de Arxentina ("el cuerpo de la beba", "la pijama azul de Madeleine", etc.) relaciona a un dos inspectores que dirixe a investigación da desaparición de Madeleine, Gonçalo Amaral, cun caso de torturas, ocultamento de probas e falsificación de documentos que foi investigado internamente pola Policía portuguesa hai pouco tempo e que afectou tamén a outros catro funcionarios.
A verdade parece ser, en efecto, que Gonçalo Amaral foi un dos responsábeis de investigar un recente suceso moi sonado que lle custou unha condea de 16 anos de cárcere á portuguesa Leonor Cipriano, acusada de matar a súa filla Joana sen que nunca aparecese o cadáver nin evidencias totalmente probatorias da súa morte. Arredor deste suceso especulouse coa posíbel participación dunha rede de pedofilia que podía ter infiltrados na propia Policía. Lémbrese que en Portugal vivíuse recentemente un clima de alta preocupación por estes temas ao decubrirse que realmente existíu polo menos unha rede desta natureza na que estaban implicados políticos, policías, algún membro da xudicatura e mesmo figuras moi coñecidas da televisión.
Os que sustentan esta hipótese chegan aínda máis lonxe ao diciren que no caso de Madeleine están xogando mesmo intereses políticos e económicos que pasarían pola preocupación de que se extendera a versión de que no Algarbe poderían estar operando redes de pedofilia ou de tráfico de nenos que rematarían danando seriamente o turismo da zona, altamente surtido por británicos, alemáns e franceses. Tamén sosteñen que o que foi primeiro sospeitoso pola deaparición da nena inglesa, Robert Murat, é un dos colaboradores da Policía portuguesa á que prestou, por exemplo, servizos de traducción e ata chegou a movilizarse no Algarbe utilizando coches dese corpo de seguranza. Murat, coa súa noiva alemá Michaela Walczuch, rexenta unha axencia inmobiliaria que tén a súa sede moi cerca do local no que desapareceu Madeleine.
Outro punto misterioso que manexan os soportadores desta versión é o de que o pai da desaparecida está nunha foto que foi tomada con ela antes de sucederen os feitos do 3 de maio e na que tamén aparece un policía portugués en actitude de vixiar a escea. ¿Estaban sendo seguidos xa daquela os McCann?, pregúntanse os autores desta teoría da conspiración.
No outro blog, unha suposta experta española e criminoloxía, Elvira Saez de Alberola, trata de desenvolver a hipótese contraria que coincide case milimetricamnte coa que está aplicando a Policía portuguesa e que xa é sobranceiramente coñecida pola información que foi subministrando a Policía aos medios de comunicación, sobre todo os portugueses. Ensencialmente, consiste en supoñer que algún dos pais de Maddie, ou ámbolos dous, subministráronlle á pequena algún somnífero ou calmante co obxecto de faceren que os tres nenos durmiran mentres eles acodían a cear e beber viño cun grupo de amigos. A consecuencia deste tratamento, a nena morrería e logo os pais facerían desaparecer o cadáver coa axuda dalgún dos comensais desa noite para non vérense afectados polo efectos demoledores que podían derivarse para o seu prestixio profesional –os dous son médicos– de que se soubera o que pasou.
O malo de todo isto é que a auténtica vítima, unha nena de catro anos, non se sabe onde nin como está. ¿Pode estar aínda viva? Se está morta ¿quen a matou? ¿Onde está o seu corpo? Polo ben de todos cumpriría arranxar este caso canto antes e da mellor maneira posíbel, que non é outra ca da investigación policial e xudicial responsábel, solvente e civilizada. E, sobre todo, sen que ninguén –Policía portuguesa incluída– teña que comer ningún "marrón".

Deep Throat e Losadagate

Agora resulta que Benigno Sánchez, director xeral da Compañía de Radio e Televisión de Galicia (CRTVG), mandou investigar se se gravaron conversacións privadas na TVG. Dinme que iso é o que el mesmo admitíu diante do Consello de Administración da citada compañía pública. Xa só falta que Antón Losada presente unha demanda baseándose no suposto de que se fixeron esas gravacións cando el falaba cunha redactora xefa de Informativos para que un novo capítulo do escándalo Losadagate estea servido.
Empezo a pensar que, en todo isto, hai algo diso que se chama o mundo ao revés. ¿Para que precisa Sánchez abrir unha investigación interna? ¿Non lle abondaría con chamar ao seu despacho a esa Deep Throat do cambio galego chamada Celia Martínez, profesora de xornalismo –¡manda carallo!–, e facerlle el mesmo as preguntas clásicas do oficio? ¿Gravou vostede algunha conversación co túzaro Losada? ¿Que gravou? ¿Como o gravou? ¿Onde o gravou? ¿Cando o gravou? ¿Por que o gravou?
Claro que eu engadiría unha preguntiña máis. Preguntarialle se lle contou a alguén que informou inmediatamente á súa cadea de mando do resultado da gravación e mesmo pasou copia do que contiña a gravación. Digo isto porque está abondo claro que Benigno Sánchez escribíu a carta que lle mandou a Quintana só despois de coñecer o comportamento de Goebbels Losada, e non foi por adiviño precisamente como se enterou. Se ata o sabía Touriño que, días antes de que estalara o escándalo, se referíu á famosa gravación dicindo que estaba nas mans dun xornal e que el non podía parar a publicación do contido. Tan claro como estaba claro o intervencionismo de Losada que non só facía gala da súa linguaxe tabernaria falando con xornalistas da TVG senón tamén con outros altos cargos da Xunta aos que non dubidaba en ameazalos dicíndolles que agora ían ir polo seu conselleiro ou conselleira. Xa postos a investigar, que investiguen o que pasou en Educación, por exemplo, trala asombrosa polémica do himno galego.
Alguén está tratando de pechar este caso pondo a funcionar o ventilador en varias direccións. Dende a parte nacionalista do Goberno indo a por Benigno Sánchez, en vinganza quizais polo feito de que a parte socialista foi buscarlle antes as coxigas a Quintana golpeando na cabeza de Losada. Isto élles como en Sicilia. Cada un arranxa as contas como pode. Losada transmutándose en Pérez Varela e, dende a outra beira, gravando conversacións como no Watergate. Convertendo a redacción dunha televisión pública nun remedo de xornal sensacionalista dos baixos fondos londinenses.
Sería desexábel que todo este armadillo non sirva para que as árvores oculten o bosco. O primeiro e principal radica no que fixo Antón Losada exercendo un alto cargo da Administración galega, algo que lle custou precisamente o sillón, dígase o que se diga agora. Losada tería presentada a súa dimisión xa antes, pero a realidade crúa e dura é que a súa prsenza no Goberno sería insoportábel dende que El País descubríu os seus modos e maneiras de Hugo Chávez de licor café.
E logo está o desa Deep Throat porofesora e redactora xefa, que se volvera a nacer Intervíú habería que contratala inmediatamente para gravar cando telefonearan El Lute dende Vallecas ou Ruíz Mateos dende Frankfurt. Ou o propio Benigno Sánchez, que sendo licenciado en Dereito, non se parou a pensar na suposta ilegalidade cometida gravando o que dicía un comunicante, for alto cargo ou non, nin na alarmante distrofia comunicativa que significa admitir por carta que se renuncia ao deber e ao dereito de informar dende unha televisión pública “ata que por parte dese vicepresidente se nos indique expresamente outra cousa”. Dificilmente se pode atopar un exemplo documentado tan expresivo da incuria coa que moitas veces se castiga a información dende os medios públicos. Todo un director xeral admitindo por escrito que na TVG se deixa a escuras os televidentes porque un alto cargo lle dá a gana de prohibir que falen del. Ou sexa, que Touriño sae moito nos telexornais porque o pide, e Quintana nada porque o prohíbe. Chámase información á carta política. Que é así xa se sabía, pero faltaba que alguén o manifestara por escrito. Pobres xornalistas da TVG. ¡Se aínda quedan!

Caso Madeleine, persoas que pasan de bestiais a bestas en segundos

O culebrón que está deixando escribir a Policia Judicial de Portugal arredor do caso da nena inglesa Madeleine McCann, desaparecida o 3 de maio en Praia da Luz, concello de Lagos, Algarve, é dos que xa están pedindo un Almeida Garret que vaia engrosando o romanceiro local porque é evidente que o caso aínda non dá para un Truman Capote de sangue fría.
Non entenderei nunca ben esa figura da criminaloxía portuguesa que consiste en por a termo de identidade e residencia o sospeitoso ou sospeitosos de cometer algún delicto baixo a denominación de argüído. Levado da lóxica cartesiana e do principio elemental de que todo deus é inocente mentres non se demostra o contrario, pensaba eu que a falta de probas para acusar a alguén de ultrapasar o límite do legal compría presumir inocencia aínda a risco de que un culpábel andivese libre pola rúa. Polo visto, a lexislación portuguesa tén niso do argüído unha ferramenta intermedia que coloca os sospeitosos nunha situación moi próxima á dos encartados e que pode dar lugar a non poucas situacións apuradas aos que a sospeita ou o simple indicio coloquen nas periferias do crime.
Aparentemente, esta é a situación que lles está tocando vivir aos pais de Maddie, Kate e Gerry McCann, dous médicos británicos que pasaron de vítimas a sospeitosos coa mesma facilidade coa que chegaron a converterse en estrelas mediáticas cando desapareceu a súa filla, “argüídos” por esa figura legal portuguesa que digo non comprender dende a miña condición de lego total na materia.
Poucas horas antes de que escribira estas liñas, a Policía portuguesa entregoulle ao Ministerio Público (Fiscalía), en Portimao, o relatorio preliminar cos termos e os contidos do inquérito que levou a cabo durante a investigación dirixida sobre os pais da nena desaparecida xa hai máis de tres meses. Terá que ser, probabelmente nas próximas horas, esa Fiscalía a que lle propoña ao xuíz que leva o caso medidas inmediatas ou polo menos próximas.
Mentres tanto, os “arguídos” xa regresaron a Inglaterra e contrataron a un dos mellores abogados do seu país, Michael Caplan, precisamente o que defendeu o ditador chileno Augusto Pinochet cando estivo preso en Londres por orde do xuíz español Baltasar Garzón. E, de paso tamén, se abríu en Portugal un preocupante xuizo mediático e popular paralelo no que cada día que pasa perde máis puntos a presunta inocencia dos pais de Maddie. Acabo de ler ducias ou centos de cartas e correos electrónicos recibidos nos medios de comunicación portugueses e campa no seu conxunto unha case inquisitorial caza de meigas que non dubida en botar man do nacionalismo e do patriotismo locais para arrearlle aos ingleses como se tratase dun ancestral arranxo de contas cos fillos da “pérfída Albión”.
Tamén hai que recoñecer que este resentimento nacionalista portugués foi aguilloado por unha parte dos mass media anglosaxóns que non dubidaron en aplicarlle a este suceso ocorrido en Portugal criterios de superioridade algo noxentos. No programa de Larry King, na CNN, chegouse a falar de “brain dead” e de “retarded” facendo referencia á investigación policial levada a cabo, e nos tabloides sensacionalistas londinenses o desprezo á intelixencia local non foi moito menor.
Postas así as cousas, o desgrazado suceso de Maddie da moito que pensar. ¿Son os pais da nena culpábeis do que sucedeu? ¿Poden ser non só vítimas pola súa desparición senón obxecto dalgún "marrón" que lles queira facer "comer" a Policía portuguesa, como xa empezaron a insinuar eles mesmos? Calquera das dúas hipóteses poden ser igual de arrepiantes. Como deixou escrito unha pluma anónima no buzón do semanario lisboeta Expresso, “admito todos os cenários, mas en qualquer deles recuso-me a viver unha Idade Media onde as pessoas passam de bestiais a bestas en segundos”.

(Non) Hai debate, o que hai é moito tomate

Onte tamén tivo rentrée o programa da TVG Hai debate, con Anxo Quintana de super star, e nin os tres xornalistas convidados (Ernesto Sánchez Pombo, Xan Carballa e Arturo Cerviño) nin a condutora (Ana Rodríguez) mostraron moito interés en que o vicepresidente da Xunta afondara na recente crise política que determinou o cesamento de Antón Losada como secretario xeral de Relacións Institucionais.
A ocasión parecía pintada para que lle tiraran da lingua ao líder nacionalista, pero todos padeceron un ataque súbito de corrección política que lles impedíu honrar o nome que leva o programa. Máis que debate, o que houbo con Quintana foi tomate. Algo que ocorre, por outra parte, case sempre neste espazo da TVG que empezou prometendo polémica e está rematando case no encefalograma plano.
Con todo o que choveu e segue aínda orballando sobre o affaire da gravación que precedeu a cesamento de Losada e o seu intento de censura nos informativos da Galega, non era preciso que Quintana se sentase en Hai tomate. Abondaría que o levaran a un Hai debate como Deus manda para que os televidentes, que nalgunha proporción tamén somos teleouvintes, puideramos pasar unha noite divertida e, de paso, enterármonos de quen e como asou a manteiga dos últimos aconteceres escandalosos da Xunta. Pois non, empeñáronse todos, Quintana incluído, en pasar sen pena nen gloria repetindo dous ou tres lugares comúns da polémica e os "clientes" tivemos que agardar, por exemplo, ao día seguinte para enterarnos por Galicia Hoxe de que non é só no PP –tamén no BNG– onde se piden cabezas pola gravación supostamente ilegal das arroutadas cometidas polo ex secretario xeral do vicepresidente cando falou por teléfono, con tacos e insultos comprendidos, cunha tal Celsa Martínez que exerce de redactora xefe nos Informativos da Galega.
O caso desta señora ou señorita tamén é dos de traca. Seguramente pensando que estaba a traballar na redacción dos primeiros anos de Interviú, deulle a tecla rec sen encomendarse nen á lexislación vixente nin a rabos de gaitas. Gravou, sen avisar, o que lle estaba dicindo un alto cargo da Administración á que pertenece a súa propia empresa e quedouse tan tranquila. Ou, se cadra, tan tranquila non porque, en vez de gardar a cinta nun caixón con sete chaves, ela ou alguén que sabía o que ela fixera mandou o recado da gravación a un xornal que publicou parte do seu contido.
Esta xornalista que, polo que din, é, ademais, profesora da Facultade do ramo na Universidade de Santiago –¡anda que tamén esta Facultade!– vai pasar á recente historia galega coma a gorxa profunda do affaire Losada. A Deep Throat do cambio político galego. Grazas a ela demostrouse que no bipartito había un Pérez Varela bis que non admiraba a Carmiña Burana senón a Zeus, o deus dos tronos. E, grazas a ela, tamén se soubo que hai espías e espionaxes no bipartito. ¿Cando vai facer Reixa unha película que se titule Losadagate ou Teléfono roxo, voamos cara a Allariz? Digo Reixa por dicir alguén, porque dubido que o de Vigo sexa o máis indicado para contarnos as falcatruadas dos amigos.
Haberá que seguir o tema. Sen esquencerse dun director xeral da TVG, Benigno Sánchez, que renegou por carta da súa obrigación de promover unha televisión pública que informara pluralmente do que acontece en Galicia cando lle dixo ao vicepresidende da Xunta que ía dar "instruccións para que os Servizos Informativos da TVG se absteñan de acodir aos actos da Vicepresidencia da Xunta de Galicia ata que que por parte dese vicepresidente se nos indique outra cousa". Sen comentarios, de momento.

Altos cargos (con aguinaldo)

Público sairá dentro de dúas semanas sen Suso de Toro

Esta foto
débese á cortesía
de Fernando Bellas






Dentro de dúas semanas seguramente estará nos quioscos o novo xornal madrileño Público. Dirixido por Nacho Escolar, un xornalista novo que se deu a coñecer fundamentalmente pola publicación do seu blog sobre actualidade política e tecnoloxía Escolar.net, está sendo promovido polo importante grupo de comunicación Madiapro-Globomedia sobre a idea de facer un xornal progresista que foi concebida polo catalán Jaume Roures, non tan próximo á actual Moncloa do presidente Rodríguez Zapatero como se acostuma dicir.
O consulting catalán Casses i Associats levou a cabo os estudios de mercado previos e neste momento Público xa tén practicamente configurados de todo a súa Redacción e o seu equipo directivo, logo dun proceso que non estivo exento dalgunha incidencia por mor do empeño que mostraron os executivos da nova publicación en “roubar” profesionais nos staffs doutros medios de comunicación acreditados, fundamentalmente no xornal El País, no que máis de un recibíu a proposta de dirixir o Público que se está xestando hai xa preto dun ano.
A última gran firma de El País que foi tentada para que subira ao carro do novo xornal é a do escritor galego Suso de Toro, ao que lle propuxeron encargarse da dirección de Opinión, algo que el desbotou polo menos de momento. "Eu estou onde estaba", limitouse a responderlle ao autor deste blog. De Toro, quizais o único intelectual galego que mantén unha relación moi fluída e cercana co presidente Zapatero, séntese moi comprometido con El País dende que este xornal acometeu por fin a edición de páxinas específicas sobre Galicia. O autor de Home sen nome publica unha tribuna cada mes na edición estatal de El País e un artigo semanal na edición galega, algo que lle permitíu reconstruír as pontes de comunicación cos lectores da súa terra despois de pasar moito tempo inxustamente arredado dos xornais que se publican en Galicia.
Está, polo tanto, moi próxima a guerra polo mercado que van declarar Público e El País e que xa desenvolveu algunha batalla no terreo da televisión. Público pertenece ao grupo empresarial que explota La Sexta. Ademais de intentar pescar en El País, o xornal de Roures tamén contratou xornalistas que formaban parte das redaccións dos semanarios Tiempo e La Clave, por exemplo. Os progres están de noraboa. Poderán cambiar de periódico ou, só por medio euro máis, ler dous á vez.

O Losadagate non para de medrar

O Losadagate non para de medrar. Á escandalosa demostración de como trataba de intervir e censurar Antón Losada os contidos informativos da TVG, dada a coñecer por El País o venres, súmase agora a carta que lle envíou Benigno Sánchez García, director xeral da Compañía de Radio e Televisión de Galicia (CRTVG), ao vicepresidente da Xunta, Anxo Quintana, o 29 de agosto, para poñelo ao corrente "dunha situación que entorpece, ata límites dificilmente soportables, o traballo que veñen realizando os profesionais dos Servizos Informativos da Televisión de Galicia que afecta aos criterios de profesionalidade, pluralismo, equidade e independencia que deben presidir a actuación dos medios públicos de comunicación".
Esta carta, publicada hoxe polos xornais composteláns El Correo Gallego e Galicia Hoxe, considera "anómala a situación xerada, fundamentalmente, pola actitude do secretario xeral e de relacións institucionais desa Vicepresidencia da Igualdade e do Benestar, D. Antonio Losada, que constantemente e con malas formas salpicadas de insultos, atribuíndose funcións que non lle competen, pretende decidir determinados contidos informativos dos telexornais, establecer cales son os temas que deben ser tratados e incluso en que orde de prioridade, presionando a diferentes profesionais desta casa".
Benigno Sánchez tamén lle fixo saber a Quintana que a situación agravouse "ao esixirlle Antonio Losada á Dirección de Informativos que se abstivese de cubrir informativamente os actos públicos programados pola Vicepresidencia da Xunta. De feito, o pasado lúns, día 27, os profesionais que acudiron a informar sobre un acto público convocado por ese departamento en Santiago de Compostela foron 'convidados' a abandonar o recinto por responsables de comunicación da Vicepresidencia. Como non o fixeron, dende a Vicepresidencia chegouse a insinuar que se recorrería ante os tribunais de xustiza por gravar e emitirmos imaxes do vicepresidente sen o seu consentimento".
Á vista desta carta, é evidente que Anxo Quintana era coñecedor da impresentábel política de censura que viña levando a cabo o seu segundo da Vicepresidencia. ¿Sabía tamén que Antón Losada, cando estourou a polémica do Himno Galego, chamou por teléfono a algún que outro secterario xeral da Xunta para ameazalo dicíndolle que "agora imos ir a pola túa conslleira"? Non resulta doado entender, polo tanto, que agora diga Quintana que nunca lles vai dicir aos xornalistas o que teñen que facer (ver declaración súa en EL País de hoxe). Se se refire ao futuro, pódeselle aceptar, pero non é de recibo que o diga en referencia ao pasado no preciso momento en que se está descobrindo o que parece un alarmante aparato de intervencionismo e censura política desenvolvido dende a secretaría xeral que ocupou o segundo do vicepresidente. Está ben que pida para Losada o mesmo respecto que puido haber nos anteriores ceses da Xunta, pero tampouco estaría mal que o pedira para os xornalistas que exercen nos medios públicos e que foron gravemente humillados polo túzaro desfenestrado. Polo que se ve, non acaba Quintana de entender como deberían ser as súas relacións cun mundo, o da comunicación, respecto ao que se mostra absolutamente dependente pero moi desconfiado e intranquilo. Quizais isto é unha vella rémora dos dirixentes nacionalistas galegos, sempre dados a cazar meigas aínda que só haxa volvoretas enriba das vasoiras.
Do que non hai dúbida é de que Alberto Núñez Feixóo e o PP que herdou de Fraga están refregando as mans de satisfacción. E hai que recoñecerlles aos dous, á persoa e á organización, que non están aproveitando a ocasión para facer leña doada da árvore machetada. Dificilmente lles podían tocar unha lotería mellor ca de ver como as dúas forzas políticas do Goberno foron capaces de encerellarse neste Losadagate que xa está pendindo que Befa e Mofa fagan sobre el unha Castañola 07, con permiso de Moncho Alpuente.

Losada debería irse a Bímini

Hai que dicilo dunha vez e claramente. O bochornoso espectáculo no que acaba de derivar o affaire Atón Losada é digno dun Watergate á galega, é dicir, constitúe un Losadagate, palabro que non cómpre traducilo por porta lousada senón mellor por osadía dos gatos ou algo así.
Logo de ler hoxe en El Pais o extracto das sucesivas chamadas telefónicas que fixo o agora ex secretario xeral da Vicepresidencia a profesionais e responsábeis da redacción da TVG, entre o 17 e o 19 de agosto pasados, o único que se lle ocorre a un é levar as mans á cabeza malia a que o xornal independente da mañá suprimíu, polo visto, as expresións malsoantes deste Hugo Chávez de licor café. ¿Pero en que cabeza andivemos os xornalistas durante estes dous anos en que, polo que agora se descobre, Quintana promoveu o túzaro capaz de dicirlle a alguén o que lles dixo Losada aos da telegaita? A quen lle poda parecer esaxerado o que estou dicindo aconséllolle ler de vagar a transcripción das palabras pronunciadas polo alto cargo que agardou a que pasaran catro días da entrada en vigor do aguinaldo quince veces milenario en euros para que se formalizara o seu cesamento-dimisión.
Un pensaba que xa estaba curado de espantos dende que se vivíu a tormentosa etapa de Goebbels-Pérez Varela e Strauss-Fraga, pero demóstrase unha vez máis que a realidade supera sempre a imaxinación e que a historia volve a repetirse cando non se lle presta a atención debida. De quen é capaz de dicirlle aos xornalistas dunha televisión pública, dende a poltrona que lle pagabamos os contribuíntes, que non estaban autorizados a utilizar a imaxe do vicepresidente da Xunta, sendo como é profesor de Dereito (Losada, non Quintana), só cómpre pensar que ou acababa de fartarse de licor café, bebida horripilante, por certo, e da que só fan alto consumo os plays-boys que levan o alcume desa brebaxe, ou é alguén que tén nos seus miolos a mesma imaxe do xornalismo e dos xornalistas que tiña o ex director do xornal fascista El Imparcial. Sendo isto moi grave de por si, éo aínda maís se no arguído, palabra que tomo do procedemento civil portugués, coinciden as circunstancias de ser algunha vez egrexio predicador de progresismo en tribunas cacarexantes da modernidade e alma mater do pretendido –e cada vez máis esquencido– cambio político galego. O aceno de censura e humillación co que quixo someter Antón Losada a un grupo de xornalistas da televisión pública só é propio dunha ditadura bananeira que non teña só perdido o norte senón tamén a propia brúxula.
Dito isto, tamén hai que considerar as cisrcunstancias nas que se produce o fenómeno, que non son unicamente as que corresponden a catro días despois da entrada en vigor do aguinaldo funcionarial. Pregunto, por exemplo, ¿sabía Quintana da existencia e do contido deste intervencionismo telefónico? ¿Coñecíao Touriño? Se a resposta fora que si, ¿por que non cesaron inmediatamente a autoridade deste Pérez Varela de esquerdas? E no tocante a TVG, ¿por que non denunciaron antes os xornalistas e responábeis da televisión pública o atropelo a que foron sometidos? E, antes mesmo, ¿por que grabaron o que lles dicía un compoñente do Goberno galego e gardaron a proba para sacala cando máis lles cumpríu? ¿Está habendo espionaxe entre as dúas patas do Goberno galego? Posto a preguntar tamén me gustaría saber se o xornal que agora fixo esta importante labor de hixiene política, dando a coñecer as conversacións de Losada coa TVG, agardou a que este caera en desgraza para darlle no lombo ou sucede simplemente que as publicou cando tivo coñecemento delas. Sabendo como sei da respectábel profesionalidade do xornalista que dirixe a edición galega de El País, Félix Monteira, e sen que aínda llo preguntara, atrévome a soster que só pode ser real a segunda hipótese.
Vaia, que se eu fora Antón Losada, procuraría atopar unha noiva no Caribe para desaparecer con ela varios meses. Recoméndolle a illa de Bimini. Só hai pescadores e algún contrabandista, e está a vinte minutos de vó de Miami. As praias son paradisíacas, a langosta está comestíbel e o meu amigo Luigi, que rexenta un dos mellores restaurantes, sabe de viños e ofrece conversación agradábel e intelixente. Podo recomendalo. Non tén maís ca chamarme.

Galicia borrosa, Rivas descobre a Santiago Lamas

Con algo de retraso temporal, Manuel Rivas demostrou que non só é un gran escritor senón tamén un bo lector. Na edición galega de El País de hoxe ocúpase dun libro do psiquiatra Santiago Lamas con estas palabras: "Galicia borrosa, de Santiago Lamas, é o título dun dos máis esplendentes ensaios endexamais escritos sobre este país. Foi publicado hai tres anos polo Seminario de estudios galegos. É un extraordinario informe dalguén que ten o don da Escoita. Da man de Lamas, xefe do Servizo de Psiquiatría do Complexo Hospitalario de Ourense, vén agora outro voluminoso volume, Ferrín e outras historias (Edicións do Castro) que en realidade contén tres obras que engaiolan como voces fondas que chegan dun corpo aberto".
Dicía eu o do retraso temporal porque o excelente libro de Lamas Galicia borrosa leva xa tres anos no mercado editorial sin que os doctísimos e non menos orgánicos apóstolos da cultura galega lle fixeran o caso que sen dúbida merece. Para moitos dos seus lectores, entre os que me atopo, é o mellor e máis impactante ensaio que se publicou en Galicia e sobre Galicia nos últimos cincuenta anos, incluídas as obras de Ramón Piñeiro, García Sabell, Fernández de la Vega, Rof Carballo e non digamos Alonso Montero, Francisco Rodríguez e todo o aparato supostamente analítico da tendencia política.
Galicia borrosa non tivo, porén, a acollida que debía merecer nunha sociedade culturalmente ben armada e atenta á renovación do pensamento e a análise. Sendo como é, sociolóxica, filosófica e politicamente, un libro superior ao best seller de Celestino Fernández de la Vega O segredo do humor, o libro de Santiago Lamas, publicado en Edicións do Castro, unha editorial comercialmente pouco competitiva, aínda non pasou de ser un volume para iniciados que a penas foi refenrenciado polos mass media galegos e que fica case totalmente ignorado polos centurións da autodenominada crítica solvente. En menos tempo, libros inmensamente inferiores e carentes de interés xa foron obxecto de traducción a outros idiomas e publicación nos mercados de fóra de Galicia.
Para empezar, Galicia borrosa non tivo sequera sorte cando o autor mandou o orixinal á edición do premio Ramón Piñeiro no que resultou vencedor o libro de Xosé Luís Barreiro A terra quere pobo, sen dúbida outro dos grandes ensaios producidos ultimamente dentro da nómina de autores galegos. Un xurado do que formaban parte o actual presidente do Consello da Cultura Galega, Ramón Villares, Víctor F. Freixanes, me parece que Henrique Monteagudo e algúns máis dos actuais comisarios da cultura galega non se mostrou excesivamente agudo nas súas decisións. E non o digo porque lle quitaran o premio a Lamas para darllo a Barreiro senón porque ao psiquiatra de Ourense non lle otorgaron nen sequera algún dos dous accesits ao premio Ramón Piñeiro. Estas son cousas que pasan, como di a canción. Famosos editores que morreron deixando sona de poseer bo olfato para detectar perlas literarias rexeitaron en vida orixinais que remataron sendo tan históricos como o de Cien años de soledad de García Márquez, por exemplo.
Por iso é importantisimo o que agora escribe Manolo Rivas en El País. Porque veu facer xustiza sobre un libro que moitos xa o temos de título de cabeceira hai moito tempo.

Bye, bye, Antón Losada!

Seguimos coa rentrée política que anunciei hai unha semana. Antón Losada, secretario xeral da Vicepresidencia de Anxo Quinatana, foi en bora como din os portugueses. Algúns din que xa era tempo, e outros que nin fu nin fa. Tampouco falta o grupiño de amigos do afectado que, segundo os casos, aproveitan para facer mutis polo foro ou para seguiren botándolle fume aromático ao primeiro alto cargo que se vai da Xunta poucos días despois de entrar en vigor a Lei da Función Pública que legalizou o polémico aguinaldo dos 15.000 euros.
Un amigo meu que ás veces tén bos arranques de humor xa fixo o chiste. "Agora Quintana vai aparecer nas viñetas co bocadillo valeiro ou cheo de burbullas", díxome. ¿E iso por que? pregunteille. "Porque xa non tén quen lle escriba", respondeume. Se cadra é o mellor que lles pode pasar aos dous, a Losada e máis a Quintana, que a súa relación remate sendo interpretada só en clave humorística.
O primeiro alto cargo da Xunta bipartita que sae pola fenestra, por moito que se disfrace a súa saída de demisión voluntaria por asuntos persoais, deixa tras de si unha ampla estela de navegante político estrafalario que foi capaz de afrontar as maiores tempestades de paso que contribuía a que as ondas acadaran cada vez maior altura. Salvouse de milagre dalgúns enfrontamentos protagonizados por el entre os funcionarios da Xunta, Policía Autonómica incluída, e engrosou excepcionalmente o seu curriculum de agit-prop case ata o punto de rematar semellándose, no papel que desempeñou na Xunta, ao que protanonizou Xesús Pérez Varela a carón de Manuel Fraga. Loxicamente sen cidades da cultura incluídas, pero con listas de xornalistas e de medios partidarios e contrarios comprendidas.
Non será Losada o alto cargo que deixa na Xunta a memoria do profesor universitario estilo british que se mete a político. Polo contrario, as súas maneiras rozando decote a grosería e as súas manifestacións de prepotencia marcaron unha parte do desenvolvemento autonómico dos dous últimos anos. ¿Onde irá parar agora este alevín de tiburón? Segundo parece, na Administración non queda sitio para el polo momento. É de supoñer que regrese á súa praza de profesor de Política na USC ou mesmo que se encarame á posta en marcha dalgún dos proxectos de medios de comunicación privados nos que vén traballando o BNG dende hai tempo.
O seu substituto, Xavier Ferreira, tamén é profesor da USC. Neste caso, de Dereito Administrativo. Outra vez, a herencia de Fonseca como subministración de cargos públicos. Nisto accionan igual Touriño que Quintana. A falta dunha escola de alto estudos administrativos tipo París, aquí é a Universidade a que nos vén dotando de "pedegés". Logo saen adiante as leis que saen. A endogamia universitaria comenza a reproducirse fora do campus.

Pérez Varela, o amigo de Tejero e García Carrés que fundou a Cidade da Cultura

Escribía eu hai ben pouco que era de supoñer uha rentrée quente para comenzar o novo curso, e reitero o dito. O que non fun capaz de adiviñar é que Xesús Pérez Varela, alias Goebbels e Carmiña Burana, tamén ía protagonizar estes días a súa persoal e intransferíbel volta á actualidade. Fíxoa nas páxinas do seu querido xornal El Correo Gallego cunha carta aberta que apareceu publicada por partes nas edicións de onte e de hoxe.
Dí este portentoso personaxe da política galega que está “orgulloso de participar no proxecto da Cidade da Cultura” porque “é e será unha icona de Galicia nos anos vindeiros”. Segundo el, “dese extraordinario complexo arquitéctónico, premiado en todo o mundo, sentíranse orgullosos todos os galegos en xeral e, moi especialmente, os santiagueses”.
O que exerceu de xornalista favorábel á intentona golpista do coronel Tejero cando diríxia o xornal madrileño El Imparcial pontifica agora dicindo que “a Cidade da Cultura foi, é e será un símbolo da modernidade de Galicia, un espello no que poderán verse con orgullo xenaracións vindeiras e, sobre todo, será o aval que sostén e consolida o avance político, económico e social da nosa terra nos últimos vintecinco anos”. Para que non lle quede nada por dicir, engade que “só os duros de corazón ou os que prefiran unha Galicia rural e atrasada poden estar en contra dela" (da Cidade da Cultura of course).
Pérez refírese ao que el chama “reconcentrados nemigos do proxecto” dicindo que son “poucos e coñecidos”, algo que acae perfectamente cos vellos costumes do personaxe, que sempre foi moi dado a confeccionar listas de amigos e nemigos (lembrémonos de cando mandou facer unha lista de xornalistas fervorosos e contrarios do réxime de Manuel Fraga, por exemplo). O que non entendo ben é que quere dicir con ese calificativo de reconcentrados.

Carmiña Burana
Os que coñecemos a Pérez Varela dende hai moito tempo sabemos da súa tendencia a confundir churras con merinas (seguramente el diría meninas), pero non nos dá tregua no canto do asombro. Confundir a colección de cantos goliardos dos séculos XII e XIII que utilizou Carl Orff para compoñer a cantata que leva ese nome, cunha inexistente cantante galega que el bautizou como Carmiña Burana, pódese comprender se un fai o esforzo de asimilar que poda chegar a conselleiro un egrexio representante da cultura galega coma este protexido de Fraga, pero anda que confundir a Encarna Otero, a do Bloque, con Encarna Sánchez, a falecida locutora da Cope… ¿En que estaría pensando Goebbels Varela? ¿Na Pantoja? Causa quizais menos sorpresa que confundira o arquitecto Gerhy cun inexistente Gheri, aínda que me fai pensar que o home que tanto peito –e proveito– sacou polas novas tecnoloxías non as practica moito posto que unha simple pasada pola Wikipedia abondaríalle para non cometer este erro.
O bo do caso é que xa son dous os que están orgullosos da Cidade da Cultura. Manuel Fraga e o seu discípulo Pérez Varela. O primeiro tamén se mostrou orgulloso de ser o pai de Reganosa. Aló el. Non hai dúbida, a este par de pais da patria galega gústanlles as cousas que dan moito que falar.

Amigo de Tejero e Milans del Bosch
Por exemplo, a Pérez Varela gustábanlle Antonio Tejero Molina e Jaime Milans del Bosch y Ussía, que tamén deron moito que falar. Escribindo e dirixindo o xornal progolpista El Imparcial pensaba que as autonomías eran “o cancro da unidade da patria” e que o Exército tiña que dicir que “este caos rematou”, o que non lle impedíu adaptarse logo para vivir ben e gañar cartos á conta das autonomías precisamente.
O 14 de xullo de 1978, El Imparcial publicou a seguinte perla: “Haberá que dar a independencia ao país Vasco se os seus habitantes a queren. ¡Naturalmente, se o resto dos españois están dispostos a perder este cacho da Patria! ¡Porque, se non o están, haberá que ir, outra vez, irrenunciábelmente, á guerra civil!”.
Sendo o xeneral Tomás de Liniers xefe do Alto Estado Maior fixo en Buenos Aires, o 20 de xullo de 1978, unhas declaracións en defensa do intervencionismo do Exército que Perez Varela comentou daquela con estas palabras: “Hai quen quixo quitar importancia ás palabras do teniente xeneral Liniers, pero están ditas e hai que aterse a elas. Porque representan, alomenos de modo oficial, unha postura, a do Exército español, acorde cos seus principios e conceptos morais. Cómpre non esquencelo. É un síntoma e unha advertencia”.
Logo do asasinato do xeneral Sánchez Ramos, cometido por Eta en Madrid, Xesús Pérez Varela, que daquela aínda se chamaba Jesús, volveu a facer outra advertencia: “Según todos os indicios, no Senado vanse producir novas tensións, porque é posíbel que a Cámara alta se manifeste en contra das nacionalidades”. No mesmo artigo falaba de indeterminadas “trampas marxistas” que podían dirixirse contra Felipe González con esta parrafada: “Ademais da campaña dos grupos marxistas revolucionarios, acábase de constituír a sociedade Promociones Marxistas, S.A. co único fin de levarlle a contra a á sevillana do PSOE”.

Non podía ver a Adolfo Suárez
Días despois, o 1 de agosto de 1978, volveu a mostrar a teima que tiña contra o goberno de Adolfo Suárez escribindo o seguinte: “A democracia que quería impor a Unión do Centro Democrático aos españois é a ditadura do medo. O que vostede quere para o seu partido e para o Goberno é unha patente de corso” (referíase a Rafael Arias Salgado, que logo foi ministro do partido no que rematou Pérez Varela).
A fobia antimarxista deste ex alumno do profesor comunista Xesús Alonso Montero volveu a manifestarse o 1 de setembro de 1978 lanzando outra advertencia (sempre foi moi afeccioado ás filípicas): “O marxismo está no teatro, na pintura, no cine, na novela, no dereito, na historia. Non se pode nen se debe ignorar. Non é infranqueábel. Pódese e débese rebasar, pero sen pechar os ollos diante del e sen intentar arrodealo e darlle as voltas”.
O 4 de setembro de 1978, producíu outra perla ao dicir do ultradereitista Blas Piñar que era “un home leal, tan difícil de atopar hoxe en día”, e, só quince días despois, o seu xornal tratou de advertir o pobo español sobre o perigo de verse empurrado a rexeitar a Monarquía se se aprobaba a Constitución. “Hai unha serie de pincipios que, en conciencia, poden e débense rexeitar –dicía daquela–. Estes principios son: as nacionalidades, as subvencións ás linguas vernáculas (reparen nisto que di alguén que logo pasou a ser subvencionador delas), a proliferación de bandeiras autonómicas (¿canto tempo pasou logo o autor dstas palabras arroupado cunha bandeira autonómica?), a falta de garantías ao ensino privado, a folga por motivos políticos, o divorcio e os tribunais populares”.
Algo que está claro é que Pérez Varela non tragaba daquela a Constitución. O 10 de novembro de 1978, escribíu na súa columna titulada Confidencialísimo o que sigue: “¿Qué ocorre aquí? Chámanme polo teléfono das confidencias e dinme: o almirante Gamboa –votou non á Constitución– recibíu máis de mil comunicacións, cartas e telegramas de felicitación. E o tenente xeneral Coloma Gallegos, cesado como membro do Consello Supremo de Xustiza Militar, está recibindo centos de adhesións”.
Outra teima súa era a unidade de España. O 19 de novembro de 1978 mostrouna publicando isto: “Ao longo destes últimos tempos, moitos arrepentidos, falazmente, renegaron do nome de Deus e de España con falsos xuramentos e con outros epítetos como o de ‘Estado español’. Ao longo dos últimos tempos, uns por ideais errados, outros por conveniencia política, outros por traizón, outros por medrar, outros por unha simple mesnada, déronlle a súa conformidade a un crime de lesa patria como é o de atentar contra a unidade sagrada de España”.
Trala Operación Galaxia, montada polos golpistas Tejero e Inestrillas, e por un coronel que non chegou a ser identificado, para parar os procesos constitucionalistas que estaban en marcha, o agora orgulloso da Cidade da Cultura publicou esta análise: “¿Poden tres persoas (un capitán, un tenente coronel e un coronel) planear unha operación desta envergadura? Todas as fontes consultadas por min durante o día de onte manifestaron que afirmar o do complot é unha insensatez”. Non foron da mesma opinión un capitán de Infantería e un comandante de Infantería de Mariña que asistiron a reunión preparatoria de Galaxia, así denominada porque tivo lugar na cafetería madrileña que levaba este nome e que hoxe se chama Van Gogh Café, e que logo informaron aos seus superiores do complot que se estaba preparando.
Sobre este mesmo tema outro columnista de El Imparcial, José L. Alcocer, tamén escribíu que “se trata dunha historia, esta de Galaxia, da que nada pode dicirse, pois polo que nós sabemos non existe”. Poucos días máis tarde, o 22 de novembro de 1978, o daquela vicepresidente do Goberno, Fernando Abril Martorell, declaraba á axencia Efe que “o Goberno ten presentadas como unha ducia e media de querelas contra El Imparcial, xornal que contribúe moi pouco á estabilización política do país”.

Odiaba a Constitución
O 27 de decembro de 1978, despois de que o Rei sancionara a nova Constitución nas Cortes, o xornal de Pérez Varela publicou esta sentencia: “O máis esperanzador desta Constitución é o feito de que non vai ser eterna”.
O paroxismo progolpista dest ínclito “cofundador” da Cidade da Cultura chegou ao seu cumio o 9 de decembro de 1979 cando puxeron en liberdade a Ricardo Sáez de Inestrillas e a Antonio Tejero Molina, trala Operación Galaxia. Ese día, na primeira páxina de El Imparcial, na súa columna Confidencialísimo, co titular Ya están en casa a grandes caracteres, dicía Pérez Varela: “Vostede perdoe, meu querido amigo, pero hoxe sinto unha emoción especial. Hoxe só quero dicirlles a vostedes que, dende as dez da mañá, hora na que coñecín a decisión do capitán xeneral da I Rexión Militar, ata as dez da noite, en que pecho esta columna, non tiven máis que motivos de alegría… Hoxe é un día importante. A emoción non é boa compañeira. Que lles abonde a Tejero e Inestrillas saber que hoxe centos de milleiros de españois erguemos a copa con eles e as súas familias”.
O escritor mallorquín Juan Pla, compañeiro de Pérez Varela nas tarefas de El Imparcial, xornal do que tamén el foi director, publicou un libro titulado La trama civil del golpe no que fai varias referencias ao que foi conselleiro da cultura de Fraga. Nunha delas di o seguinte: “Pérez Varela e a información confidencialísima dos seus militares antigobernamentais marchárase con el a outros pagos”. Noutra pódese ler: “Máis de cen militares telefoneáranlle a Pérez Varela mentres estivo arrestado no seu domicilio por mor dunha crónica relativa aos Exércitos e máis de dez mandáronlle bombóns ou frores para a súa muller, a doce María Luísa do Ministerio de Educación”. Aínda outra referencia do libro de Pla: “Daquela eu non era director do xornal e Carrés (Juan García Carrés, o único civil que foi procesado polo golpe do 23 de febreiro de 1981), con Girón de Velasco (falanxista que despois de ser ministro de Traballo de Franco, entre 1941 e 1957, levou a voz cantante do inmobilismo político máis extremado) ía cear á casa de Pérez Varela e, por certo, fundíase o asento do tresillo que tén no salón”.
Varios anos máis tarde, a mediados de 1995, cando xa era conselleiro de Fraga, Pérez Varela contou cousas moi distintas. Nunha entrevista que lle fixeron para La Voz de Galicia dixo isto, por exemplo. “A Xunta tén a obrigación de escribir, falar e dinamizar a lingua galega, que é a nosa razón de ser e o sedimento da nosa existencia”.
Toda unha evolución ata volver agora á area pública dicindo que esta moi orgulloso de facer a Cidade da Cultura. Fódase pa, o novo mestre Mateo.

Aclaración: Unha parte moi importante dos datos desta crónica foron tomados da que publicou Enrique Fernández no número 53 da revista Gam, en novembro de 1997.

Freedom for Galiza? Oh yes!

Lonxe de min o espírito de apoiar as accións vidicativas dese independentismo irredento e ultrapasado que pregonan algunhas forzas políticas extraparlamentarias, pero recoñezo que levan algo de razón cando lles cadra. Por exemplo, cando denunciaron na primeira etapa da Vuelta a España o feito de que a Xunta gastase, a través da Consellería de Cultura e Deporte, millón e medio de euros na posta en marcha das tres etapas que transcorren en Galicia e que rematan hoxe coa saía dos ciclistas de Viveiro.
Din os tal indepetentistas que "o pulo que se lhe pretende dar ao ciclismo galego passou inadmisívelmente pela financiación e apoio a uma empresa privada, Karpin Galicia, S.L., quando existem notábeis deficiências no desporto de base e nas infraestruturas máis básicas para a práctica doc ciclismo", e tamén denuncian o que eles chaman "cinismo governamental" que "chegou ao ponto de agasalhar aos presentes com bandeirinhas galegas, amosando umha imagem patética e esquizofrénica da nossa realidade nacional".
Par facer patente a súa postura exhibiron, na etapa viguesa da Vuelta, unha faixa vindicativa na que aparecía unha lenda que dicía This is not Spain, Freedom for Galiza durante unha acción que se pode ver en video pulsando aquí.

Umbral, visto por Felipe Senén

Bo –mesmo boísimo– o artículo que publia hoxe Felipe Senén no xornal La Opinión co título de Umbral, un cadáver exquisito. Entre os mellores que inspirou a morte do xenial escritor e xornalista.
Paga a pena lelo. Entre outras cousas, por este parágrafo: "Moito ten influído Umbral na anovación do articulismo, seguido por sucedáneos, pero ninguén con tanta tradición, con tanta policromía e sensación nos ritmos das verbas que constrúen a linguaxe. Tanto atraeu á república das letras a lectores do Marca e As, como de Joyce. Pra enxergalo cómpre lelo, tomalo devagar, como cando se catan os bos viños".